EN UCUZ ENERJİ KAYNAĞI: GÜNEŞ
- Vicdan ALADAĞ

- 3 Ara 2025
- 3 dakikada okunur

Güneş enerjisi artık dünyanın en ucuz enerji kaynağı
Yapılan yeni bir araştırma, güneş enerjisinin artık dünyanın en ucuz elektrik üretim kaynağı olduğunu ortaya koydu. Araştırmaya göre, en güneşli bölgelerde birim başına enerji üretim maliyeti yalnızca 0,02 sterlin seviyesinde.(1 sterlin=56,14 TL.)
Araştırmada ,Fotovoltaik (PV) güneş enerjisi teknolojisinin (fotovoltaik=güneş enerjisini elektrik akımına dönüştürme teknolojisi) temiz ve yenilenebilir enerjiye geçişin ana itici gücü olduğu vurgulanıyor. Küresel kurulu güneş enerjisi kapasitesi 2024 itibarıyla 1,5 TW’a(1 TW=1 trilyon watt) (TW=Terewatt) ulaşmış durumda; bu, 2020’ye kıyasla iki kat artış anlamına geliyor ve yüz milyonlarca evin enerji ihtiyacını karşılayabilecek kapasitede.
Güneş enerjisi artık sadece bir hayal değil; dünya genelinde düşük karbonlu, dayanıklı ve erişilebilir enerji geleceğinin temel bir parçası haline geldi. Hatta İngiltere gibi güneş açısından sınırlı ülkelerde bile büyük ölçekli enerji üretiminde güneş en ucuz seçenek konumunda.
Araştırma, lityum-iyon pillerinin 2010’dan bu yana % 89 oranında ucuzladığını ve güneş enerjisi ile entegre depolama sistemlerinin (entegre=farklı sistemlerin veya bileşenlerin bir araya getirilerek sorunsuz bir şekilde çalışmasını sağlama işlemi) gaz santralleriyle eşdeğer maliyetli hâle geldiğini gösteriyor. Bu hibrit sistemler, güneş enerjisinin ihtiyaç duyulduğunda kullanılmasını sağlıyor ve şebeke talebinin dengelenmesine yardımcı oluyor.
Güneş enerjisi ile depolama sistemleri birleştiğinde, enerji arzını daha güvenilir ve esnek bir şekilde yönetebilmek mümkün. Bu durum, özellikle şebekeye yüksek miktarda yenilenebilir enerji bağlandığında kritik önem taşıyor.
Şebeke entegrasyonu ve yenilikler
Araştırma ekibi, büyük miktarda güneş enerjisinin mevcut elektrik şebekelerine entegrasyonunun hala bazı zorluklar barındırdığını belirtiyor. Yüksek güneş enerjisi üretimi, şebeke tıkanıklığı ve arzın talebi aşması gibi sorunlara yol açabiliyor. Akıllı şebekeler ve yapay zekâ tabanlı tahmin sistemleri bu noktada kritik rol oynuyor.
Perovskit güneş hücreleri (Perovskit=Güneş hücrelerinde yüksek performans ve düşük üretim maliyetleri potansiyeli gösteren kristal yapı malzemesi) yeni malzeme teknolojilerinin enerji verimliliğini artırma potansiyeline sahiptir. Bu teknolojilerle ilgili olarak,”Perovskit hücreler, daha az alan kullanarak enerji üretimini arttırabilir. Ancak, bu tür yeniliklerin başarılı olabilmesi için tutarlı politika ve uzun vadeli destek şart. Güneş enerjisinin maliyet etkinliğinin artması temiz enerji geçişinde kritik bir rol oynamaktadır. Ancak bu potansiyelin tam anlamıyla gerçekleştirilmesi için altyapı yatırımları, politika desteği ve teknolojik yeniliklerin bir arada yürütülmesi gerekiyor.
AB’de akıllı sayaç kullanımında Slovenya liderliğe yükseldi
Avrupa Enerji Düzenleyicileri Ajansı (ACER) verilerine göre, Slovenya, Avrupa Birliği’nde (AB) akıllı elektrik sayaçlarının en yaygın kullanıldığı ülke oldu.
Avrupa Enerji Düzenleyicileri Ajansı (ACER) verilerine göre, Slovenya, Avrupa Birliği’nde (AB) akıllı elektrik sayaçlarının en yaygın kullanıldığı ülke oldu. Ülkede hanelerin ve ticari tüketicilerin yaklaşık % 97’si akıllı sayaçlarla donatılmış durumda.
AB genelinde akıllı sayaç kullanımının en yaygın olduğu ülkeler arasında İsveç, Danimarka ve İtalya öne çıkıyor. Bu ülkelerde tüm tüketiciler akıllı sayaçlarla izlenebilirken, Finlandiya, Estonya, Letonya, Lüksemburg, İspanya ve Portekiz’de bu oran yüzde 99 seviyelerine ulaşıyor. Fransa’da ise ev tüketicilerinin % 94’ü, ticari tüketicilerin % 95’i akıllı sayaç kullanıyor.
Slovenya bu ülkelerin hemen ardından % 97’lik genel oranla listede üst sıralarda yer alıyor. Malta’da ise evlerde akıllı sayaç kullanımı % 93, diğer tüketicilerde % 87 olarak kaydedildi.
Öte yandan, bazı AB ülkeleri bu alanda hala ciddi ölçüde geride. Hırvatistan, Litvanya, Belçika, Polonya, Romanya ve Yunanistan, düşük penetrasyon (penetrasyon=bir bilgi sistemine veya ağa yetkisiz bir şekilde erişme girişimi) oranlarıyla dikkat çekiyor. Hırvatistan’da evsel akıllı sayaç kullanımı yalnızca % 34 seviyesinde. Ticari tüketicilerde bu oran % 95’e kadar çıkarken, toplamda ülke genelindeki akıllı sayaç yaygınlığı oldukça düşük kalıyor. Almanya ise % 2’lik oranla listenin en sonunda yer alıyor.
Hırvatistan’ın kamu elektrik şirketi HEP, ülkedeki sayaç altyapısını modernize etmek amacıyla geçtiğimiz yıl 86,5 milyon avroluk akıllı sayaç alımı için ihale açtı. Bu yatırım kapsamında, 2029 yılı sonuna kadar tüm tüketici noktalarının akıllı sayaçlarla değiştirilmesi hedefleniyor.
2023 itibarıyla Hırvatistan’da 220 kW üzeri bağlantıya sahip ticari sayaçların % 18’i akıllı sayaçlarla değiştirildi. Hanelerde ise yalnızca % 12,4 oranında sayaçlara uzaktan erişim sağlanabiliyor.
Akıllı sayaçlar neden önemli?
Akıllı sayaçlar, elektrik tüketiminin dijital olarak izlenmesini sağlayarak hem tüketicilere hem de enerji sağlayıcılarına önemli avantajlar sunuyor. Gerçek zamanlı veri takibi, enerji tüketiminde tasarruf potansiyeli yaratırken, faturalandırmada şeffaflığı artırıyor. Aynı zamanda enerji talebinin daha etkin yönetilmesini sağlıyor ve yenilenebilir enerji kaynaklarının entegrasyonunu (entegrasyon=birleşme, bütünleşme)kolaylaştırıyor.
AB, 2020 yılı için % 48, 2022 yılı için ise % 56’lık bir akıllı sayaç kullanım hedefi belirlemişti. Ancak özellikle Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde bu hedeflerin gerisinde kalındığı görülüyor. Batı Avrupa ülkeleri ise genel olarak % 90’ın üzerinde bir penetrasyon oranına ulaşmış durumda.


