Lüleburgaz’ın tarihine restorasyon çağrısı
Lüleburgaz’ın simge yapılarından Zafer Çeşmesi’nin işgaller ve trafik kazaları nedeniyle zarar gören tarihî dokusuna dikkat çeken Hakan Dedeoğlu, Lüleburgazlı gazilerle birlikte çeşmenin aslına uygun restore edilmesi için yetkililere çağrıda bulundu.
Lüleburgaz’ın tarihî hafızasında önemli bir yere sahip olan Zafer Çeşmesi, geçmişten günümüze uzanan hikâyesiyle kentin simge yapıları arasında yer alıyor.
Çevre duyarlılığı ile bilinen Hakan Dedeoğlu da Lüleburgazlı Gazilerle beraber, I. Dünya Savaşı yıllarında yaptırılan, işgaller ve trafik kazaları nedeniyle zarar gören çeşmenin tarihine dikkat çekerek yetkili makamlara restorasyon çağrısında bulundu. Dedeoğlu, Lüleburgaz’ın simgelerinden biri olan çeşmenin aslına uygun biçimde yeniden restore edilmesini istedi.
İŞGALLERDEN VE YIKIMLARDAN GEÇTİ
Zafer Çeşmesi’nin tarihine ilişkin bilgiler paylaşan Hakan Dedeoğlu, yapının I. Dünya Savaşı’nın devam ettiği yıllarda Edirne Valisi Hacı Adil Bey tarafından yaptırıldığını belirtti. Çeşmenin, 1920-1922 yılları arasındaki Yunan işgali sırasında zarar gördüğünü ve 1962 yılında aslına uygun şekilde restore edildiğini aktaran Dedeoğlu, yapının ilerleyen yıllarda bir kez daha yıkımla karşı karşıya kaldığını ifade etti.
Dedeoğlu’nun aktardığı bilgilere göre çeşme, 1990 yılında meydana gelen bir trafik kazasında bir kamyonun çarpması sonucu yıkıldı. Yaşanan olayın ardından çeşme yeniden yapıldı.
TARİHÎ YALAKLARI VE KURNALARI KAYBOLDU
Zafer Çeşmesi’nin geçmişteki mimari özelliklerine de değinen Dedeoğlu, yapının dört yanında yalaklar ve suyun aktığı kurnaların bulunduğunu, ancak bu yalak ve kurnaların 1944 yılında kaybolduğunu belirtti.
Köfeki taştan yapılan çeşme, dikdörtgen sütun biçimindeki gövdesiyle dikkat çekiyor. Temel gövde, alınlık ve tabla bölümlerinden oluşan yapının üst kısmında küçük bir kubbe bulunuyor. Dört topuzlu kubbenin tepesinde ise pirinçten yapılmış bir ay yer alıyor.
DÖRT CEPHESİNDE TARİHÎ KİTABELER VAR
Zafer Çeşmesi’ni önemli kılan unsurlardan biri de dört cephesinde bulunan Osmanlıca kitabeler. Çeşmenin alınlıklarında yer alan ifadeler, yapının tarihî anlamını ortaya koyuyor.
Güney alınlığında “Atalarının oğullarına armağanıdır” ifadesi bulunurken, kuzey alınlığında “10 Temmuz 1324 – Su Hayattır” yazısı yer alıyor.
Doğu alınlığında ise “7 Temmuz 1329 Tarihini Unutmayınız” ifadesi bulunuyor. Dedeoğlu’nun aktardığı bilgilere göre bu tarih, 20 Temmuz 1913’te Enver Paşa komutasındaki Türk ordusunun Lüleburgaz’ı Bulgar işgalinden kurtardığı güne işaret ediyor.
Çeşmenin batı alınlığında ise “1917 Zafer Çeşmesi” yazısı yer alıyor.
“ASLINA UYGUN RESTORE EDİLMESİNİ İSTİYORUZ”
Lüleburgaz’ın düşman işgalinden kurtuluşunun ve bu kurtuluşun ardından yaşanan sevincin nişanesi olarak yapılan Zafer Çeşmesi’nin anıt görünümünde olduğunu belirten Dedeoğlu, yapının zarif mimarisi ve kitabeleriyle kentin önemli tarihî eserlerinden biri olduğunu vurguladı.
Çeşmenin yalnızca bir yapıdan ibaret olmadığını, aynı zamanda Lüleburgaz’ın geçmişini ve tarihî hafızasını yansıttığını ifade eden Dedeoğlu, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Sonuç itibarıyla Lüleburgaz’ın simgesi olan Zafer Çeşmesi’nin yetkili makamlarca aslına uygun şekilde restore edilmesini istiyoruz.”
