YÜZER GES’LER VEENERJİ KRİZİNE KARŞI ÖNLEMLER

Yüzer GES’ler enerji üretirken ekosistemi güçlendiriyor

Almanya merkezli çevresel etki raporuna göre, yüzer GES’ler(GES=Güneş Enerji Sistemi) su yüzeyinde oluşturdukları kısmi gölge sayesinde sıcaklık dalgalanmalarını sınırlayarak özellikle hassas türler için daha stabil (stabil=değişmez ve durağan)yaşam koşulları sunuyor.

Anadolu Ajansının haberine göre, güneş enerjisi yatırımları karasal alanların ötesine geçerek su yüzeylerine taşınırken, yüzer güneş enerji santralleri (GES) yalnızca elektrik üretiminde verimlilik sağlamıyor, aynı zamanda doğal yaşam için yeni habitatlar oluşturuyor.

Almanya merkezli çevresel etki raporundan derlenen bilgilere göre, yüzer GES’ler su yüzeyinde oluşturdukları kısmi gölge sayesinde sıcaklık dalgalanmalarını sınırlayarak özellikle hassas türler için daha stabil yaşam koşulları sunuyor. Bu sistemler, kuşlar için güvenli dinlenme ve konaklama alanları oluştururken, su altı ekosistemlerinde de biyolojik çeşitliliği destekliyor.

Saha gözlemleri, kuşların panelleri aktif şekilde kullandığını ortaya koyarken, Hollanda’daki  projede tundra kazı popülasyonunun proje sonrası belirgin biçimde artması dikkat çekiyor. Uzmanlar, paneller çevresinde oluşturulan bitkilendirme ve yapay habitat uygulamalarının bu artışta etkili olduğuna işaret ediyor. Öte yandan, su altına yerleştirilen “biohut” (biohut=liman, iskele ve duba gibi insan yapımı yapılarda deniz ekosistemini restore etmek için tasarlanmış  yenilikçi , %100 geri dönüştürülebilir çelik yapay yuvalama üniteleridir.)adı verilen yapay yaşam alanları, küçük balıklar ve omurgasızlar için korunaklı bölgeler sunarak besin zincirini destekliyor. Yapılan izlemelerde levrek, sazangiller ve çeşitli omurgasız türlerin bu alanlarda çoğaldığı tespit edildi.

Raporda ayrıca, panellerin ışık geçirgenliğinin sınırlı düzeyde kaldığı, su sıcaklığı ve çözünmüş oksijen seviyelerinin ise canlı yaşamı için uygun aralıklarda seyrettiği belirtiliyor. Ancak kapsama oranının % 60’ın üzerine çıkmasının ekosistem dengesi açısından risk oluşturabileceği uyarısı yapılıyor. Yüzer GES ’lerin çevresel açıdan en avantajlı güneş enerjisi uygulamalarından biridir. Suyun doğal soğutma etkisinin panel verimliliğini artırdığını ve buharlaşmayı azaltarak su kaynaklarının korunmasına katkı sağladığı belirlenmiştir.

Kısmi gölgelemenin özellikle bazı balık türleri için koruyucu bir ortam sunduğu vurgulanarak, bu sistemlerin gelecekte su üstü tarım ve enerji üretiminin birlikte optimize edildiği “agrivoltaik ” (agrivoltaik=aynı toprak parçasında hem tarımsal üretim hem de elektrik üretiminin aynı anda gerçekleştirildiği entegre bir sistem) uygulamalarla daha da yaygınlaşabileceği ifade edildi.

AB’den enerji krizine karşı yeni önlemler

Avrupa Birliği (AB), Orta Doğu'daki çatışmaların tetiklediği enerji krizine karşı elektrik üzerindeki vergilerin azaltılması ve üye ülkelerin doğal gaz depolarını koordineli şekilde doldurmasını içeren "AccelerateEU" adlı yeni bir plan hazırladı.

AB Komisyonu, ithal fosil yakıtlara bağımlılıktan kaynaklanan ve son 5 yılda ikinci kez yaşanan enerji krizi nedeniyle hazırlanan “AccelerateEU” adlı planı kamuoyuyla paylaştı.

Plana göre, enerji alanında AB düzeyinde daha güçlü koordinasyon sağlanacak.

Gaz depolarının doldurulması, petrol stoklarının kullanımı, ulusal acil önlemler ile jet yakıtı ve dizel arzının güvence altına alınması gibi alanlarda işbirliği arttırılacak. Üye ülkelerin acil durum tedbirleri, petrol rafinerisi üretim kapasitesi de dahil olmak üzere yakından koordine edilecek.

AB genelinde ulaşım yakıtlarının üretimi, ithalatı, ihracatı ve stok seviyelerini izlemek amacıyla yeni bir “Yakıt Gözlemevi” kurulacak. Bu mekanizma sayesinde olası yakıt kıtlıkları hızlı şekilde tespit edilecek ve acil durumlarda dengeli yakıt dağılımı sağlanacak.

Komisyon, yüksek jet yakıtı fiyatları ve olası arz sıkıntılarının havacılık sektörü üzerindeki etkisini azaltmak için mevcut AB havacılık kurallarındaki esnekliklere açıklık getirecek.

Elektrikte daha düşük vergilendirme

Plan kapsamında vatandaşlar ve sanayi için hedefli, zamanında ve geçici destek önlemleri uygulanacak. Bu çerçevede gelir destekleri, enerji kuponları, sosyal tarifeler ve elektrik üzerindeki vergi yükünün azaltılması gibi adımlar atılacak. Komisyon ayrıca, en fazla etkilenen sektörleri desteklemek amacıyla üye ülkelere esneklik sağlayacak geçici bir devlet yardımı çerçevesi hazırlayacak.

AB Komisyonu, elektriğin fosil yakıtlara kıyasla daha düşük vergilendirilmesini sağlayacak şebeke ücretleri ve vergilendirme düzenlemelerine ilişkin yasal teklif sunacak. Öte yandan, AB’de yerli ve temiz enerjiye geçişin hızlandırılması hedeflenecek. Bu kapsamda yaz aylarında bir Elektrifikasyon Eylem Planı açıklanacak ve enerji şebekesinin güçlendirilmesine yönelik adımlar atılacak.

Orta Doğu’daki çatışmaların başlamasıyla Avrupa’da hem petrol hem de doğal gaz fiyatları hızla yükseldi. AB, 28 Şubat’tan beri başta fosil yakıtlar olmak üzere enerji ithalatı için yaklaşık 24 milyar avro ek harcama yaptı. AB ülkelerinde jet yakıtı arzında da sıkıntılar ve kıtlık riski ortaya çıktı.

AB rafinerileri jet yakıtı ihtiyacının yaklaşık % 70’ini karşılayabiliyor. Kalan kısım ise büyük ölçüde Orta Doğu ve Körfez ülkelerinden ithal ediliyor. Son dönemde yaşanan kesintiler jet yakıtı fiyatlarının 2 kat artmasına ve çok sayıda uçuşun iptaline neden oldu.