15 Ağustos 2022 Pazartesi
Bize Ulaşın
Künye
Lüleburgaz
Kırklareli
Edirne
Tekirdağ
Spor
Güncel Gündem
Resmi İlanlar
YAZARLAR
» son dakika haberler
Lüleburgaz 0°C
YAZAR DETAYI
Psikolog Buse GÜSLÜ
ÖĞRENİLMİŞ ÇARESİZLİK
Yazı Tarihi: 02 Haziran 2022 Perşembe 05:32

Filler daha yavruyken, kalın bir zincirle bacağından bir direğe bağlanır. Önceleri hayvan kaçmaya çalışır ama ne kadar denerse denesin ne zinciri koparabilir ne de direği yerinden oynatabilir. Fil yavrusu ayağında zincirle büyür ve kaçamayacağını kabullenir. Özgürlük kavramını kaybeder. İşte bu sırada ayağındaki zincir çözülür ve yerine ince bir halatla birkaç santimetre yüksekliğinde tahtadan bir çubuğa bağlanır. Fil artık büyümüştür, güçlenmiştir ama rahatlıkla kaçabilecek olmasına rağmen olduğu yerde kalır. Çünkü hala var olduğunu düşündüğü zinciri asla kıramayacağına inanır ve artık o alanın dışına çıkamayacağını öğrenmiştir.

Öğrenilmiş çaresizlik nedir?

Kişilerin geçmiş deneyimlerinde olumsuz bir sonuca ulaşması durumunda, tekrar denemesi rağmen yine başarısızlıkla sonuçlanacağına dair oluşan inanç haline öğrenilmiş çaresizlik denir. Kişi eğer çok fazla başarısızlıkla karşı karşıya kaldıysa, tekrar denese de sonucun değişmeyeceğine inandığı için hiçbir adım atmaz.

Zaman zaman çaresiz hissetmemiz normaldir. Bazı konularda çözüm bulmamız gerçekten çok zordur ya da çare bulamayız. Ama öğrenilmiş çaresizlik yaşayan kişiler, gerçekten çaresiz olmadıkları halde hiçbir çözümün olmadıklarına inandıkları için başarısızlığı baştan kabul ederler.

Öğrenilmiş çaresizlik yaşayan kişileri nerden anlayabiliriz?

 Kişi yaşam hevesini kaybetmeye başlar ve sadece mecburiyetten bazı işlerini yapar. Büyük bir özgüven eksikliği yaşarlar. Psikolojik ve fizyolojik acıyı (örneğin hastalık ağrıları, acıları vs.) kabullenmişlerdir.

Peki öğrenilmiş çaresizlik yaşamamıza neden olan şeyler nedir?

Eğer sürekli aşağılanmaya maruz kaldıysak, travmaya maruz kaldıysak, depresyondaysak, insanlara karşı güvenimizi kaybettiysek, olumsuz çevre ve ekonomik şartlara sahipsek, stresli iş veya aile ortamında bulunuyorsak öğrenilmiş çaresizlik yaşama olasılığımız daha fazla olmaktadır.

Öğrenilmiş çaresizlikle nasıl mücadele edebiliriz?

Kendimize “Yine yapamadın/Sen kimsin ki yapacaksın” gibi suçlayıcı eleştiriler yapmamalıyız ve başkalarına da yaptırmamalıyız. Bu kişilere altından kalkamayacağı görevler verilmemeli. Motive edici sözler söylenmeli. Başarısı her zaman takdir edilmeli ve başarısızlıkla sonuçlansa bile çabası takdir edilmeli.

Bu yazı 3407 defa okunmuştur.
YORUMLAR
DİĞER YAZILARI
» ÖĞRENİLMİŞ ÇARESİZLİK
» HATIRLAMA VE UNUTMA
» ATTENTİONER İLE DİKKATİMİ TOPLUYORUM
» OKUL ÖNCESİ ÇOCUKLARDA DİKKAT ARTTIRICI EGZERSİZLER
» DEPRESYON NEDİR?
Yazarın tüm yazıları >>>
E-Gazete
Yazarlar
Anket
Hava Durumu
Facebook
Twitter