19 Nisan 2021 Pazartesi
Bize Ulaşın
Künye
Lüleburgaz
Kırklareli
Edirne
Tekirdağ
Spor
Güncel Gündem
Resmi İlanlar
YAZARLAR
» son dakika haberler
Lüleburgaz 0°C
YAZAR DETAYI
Ahmet GÜDÜCÜOĞLU
DOĞA VE ÇEVRE KİRLİLİĞİ
Yazı Tarihi: 09 Şubat 2021 Salı 09:25

 

 Gezegen olarak ekolojik bir krizin ortasındayız. İçinde bulunduğumuz krize karşı uygun politikalar oluşturmamızın zamanı geldi de geçiyor. Kaybedecek bir saniyemiz dahi yok. Şu anda Yeryüzünün atmosferi, endüstri devrimi öncesi seviyelerden 1°C daha sıcak. Bilim insanları ardı ardına yayınladıkları raporlarla, insan faaliyetlerinin sebep olduğu altıncı kitlesel yok oluşun içerisinde olduğumuzu söylüyor. Endüstri devriminden bu yana insan faaliyetleri bizi bugün içinde bulunduğumuz duruma, bir yol ayrımına getirdi. Önümüzde yalnızca iki seçenek duruyor. Ya küresel ısınmayı 1,5 derece ile sınırlamak için üstümüze düşeni yapacağız ve sıfır karbon emisyonuna geçeceğiz ya da yaşamın sona erdiği bir gelecek ile yüz yüze geleceğiz. Gezegenin sıcaklığının arttığını otuz yıldır biliyoruz. Bu geçen otuz yıl içinde iklim değişikliğini durdurmak için sorumlular sayısız adım atabilir, iklim adaleti temelli uluslararası bir sözleşme hayata geçirilebilir, kârları uğruna yaşamı yok oluşa sürükleyen fosil yakıt şirketlerine dur denebilirdi. Oysa bunların hiçbiri yapılmadı. İklim krizi ile baş etme imkânlarımız ve zamanımız gittikçe azaldı. Şimdi tüm Dünya’da iklim hareketine önderlik eden öğrencilerin, İnsanlığın ve tüm canlı yaşamının yok oluşuna izin vermeyeceğiz çağrısına ses vermeliyiz.

 Hava kirliliği birçok insanın ölümüne neden olmaktadır. Bu nedenlerden dolayı yaşamını yitiren küçük bir kız vardı. İngiltere Yüksek Mahkemesi, 9 yaşındaki Ella Kissi Debrah’ın ölüm nedenleri arasında hava kirliliğinin bulunduğuna karar verdi. Bu karar bir mihenk taşı niteliği taşıyor. Ella, Dünya’da hava kirliliğinin ölüm nedeni olarak belirtildiği ilk kişi oldu.

İngiltere Yüksek Mahkemesi, annesiyle birlikte Londra’da yoğun trafiğin olduğu bir yolun yakınında yaşayan 9 yaşındaki Ella Kissi Debrah’ın ölüm nedenleri arasında hava kirliliğinin bulunduğuna karar verdi. Ella, İngiltere’de ve hatta Dünya’da, hava kirliliğinin ölüm nedeni olarak belirtildiği ilk kişi oldu.Savcı, Ella’nın evinin yakınındaki hava kirliliği seviyelerinin, ölümünden önceki üç yıl boyunca Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği sınırın ve AB kapsamında yürürlükte olan yasal seviyenin üzerinde olduğunu belirterek bu durumun Ella’nın ölümünde doğrudan etkisi olduğunu tespit etti. Savcı, Ella’nın maruz kaldığı temel hava kirliliği kaynağının ulaşım kaynaklı emisyonları olduğuna dikkat çekti.

Öte yandan savcı, NO2 düzeyinin düşürülmesindeki başarısızlığın Ella’nın ölümünde muhtemel katkısı olduğunu karara ekledi. Karar uyarınca Ella’nın ölüm belgesinde ölüm nedeni olarak akut solunum yetmezliği, şiddetli astım ve hava kirliliğine maruz kalma şeklinde belirtilecek. Ella Şubat 2013’te vefat etmişti. Dünya’daki 15 yaşın altındaki çocukların %93’ü kirli hava soluyor. Dünya Sağlık Örgütü tahminlerine göre, 2016 yılında 600 bin çocuk kirli havanın neden olduğu akut alt solunum yolu enfeksiyonları sebebiyle hayatını kaybetti. Günümüzde Dünya nüfusunun yarısının sağlıkla ilgili tehditleri değerlendirmek üzere gerekli olan verilere erişimi bulunmuyor. Bunun yanı sıra, hava kalitesinin yasalar uyarınca belirlenmiş seviyelerin altında tutulmasına dair mevzuata sahip ülkeler dahi sürekli olarak bu sınırları ihlal ediyor. DSÖ, her yıl dünya genelinde dış ortam hava kirliliği nedeniyle 4,2 milyon ölüm yaşandığını belirtiyor. DSÖ’ye göre 3,8 milyon ölüm, evlerde kullanılan ve kirli yakıtlarla çalışan ocaklara maruz kalmasından kaynaklanıyor. Dünya nüfusunun yüzde 91'i hava kalitesinin DSÖ’nün belirlediği sınırların üzerindeki yerlerde yaşıyor.

Temiz Hava Hakkı Platformu’nun “Kara Rapor 2020: Hava Kirliliği ve Sağlık Etkileri” çalışmasına göre, Yurdumuzda hava kirliliği Dünya Sağlık Örgütü kılavuz değerine indirilseydi; 2019 yılında tüm ölümlerin %7,9’u  ve 2018 yılındaki tüm ölümlerin %12,13’ü  önlenebilirdi. Aynı rapor üç yıldır Türkiye’de hava kirliliğinin trafik kazalarına kıyasla altı kat daha fazla can aldığını ortaya koyuyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, Dünya’da her yıl 10 kişiden 9’u hava kirliliğine bağlı olarak hayatını kaybediyor. Tüm Dünya’da hava kirliliği her yıl 1,4 milyon kalp krizi, 2,4 milyon kalp hastalığı ve 1,8 milyon solunum yolu hastalığı ve akciğer kanserine neden oluyor.

 Doğamızın hızla kirlendiği tespiti, genelde herkes tarafından kabul edilen bir gerçektir. Fakat inanılan bu gerçeğe rağmen, işin uygulama safhasında gerekli önlemlerin olmadığını görüyoruz. Çevre felaketleri daha çok kar, daha fazla kazanma uğruna artıyor ve daha da artacak gibi görünüyor. Dünya’mızın, bu bencil, bu duyarsız çevre anlayışından dolayı geleceği umutsuzluklarla doludur. Daha şimdiden bilim adamları başka gezegenlerde yaşam alanları aramaya başladılar. Ekonomik gücü olanlar Dünya’mızı terk edip yeni gezegenleri düşlüyor. Küresel ısınma, genetiği değiştirilmiş organizmalar, enerji kaynaklarının azalması, çevre kirliliğinin artması gibi etmenler bizleri karamsarlığa itiyor. Doğanın bu tahribatına baktığımızda nedenlerin başında hep kişilerin daha çok kazanma hırsı geliyor.

 

Bu yazı 434 defa okunmuştur.
YORUMLAR
DİĞER YAZILARI
» MASALLAR
» ÖZLEM
» BİSİKLETİN GÜCÜ     
» FOTOĞRAF
» MÜBADELE TARİHİNDEN: GÜLCEMAL VAPURU
» KÜTÜPHANENİN ÖNEMİ
» SABAHATTİN ALİ
» SUYUN ÖNEMİ  
» DÜNYA TİYATRO GÜNÜ
» SAĞLIK KAHRAMANLARI  
Yazarın tüm yazıları >>>
E-Gazete
Yazarlar
Anket
Hava Durumu
Facebook
Twitter