10 Nisan 2020 Cuma
Bize Ulaşın
Künye
Lüleburgaz
Kırklareli
Edirne
Tekirdağ
Spor
Güncel Gündem
Resmi İlanlar
YAZARLAR
» son dakika haberler
Lüleburgaz 0°C
YAZAR DETAYI
Fırat ÇALIŞKAN-Sosyal Güvenlik Uzmanı
Erken Emekli Nasıl Olunur?
Yazı Tarihi: 19 Şubat 2020 Çarşamba 07:39

Erken emekli olabilir miyim düşüncesi bütün çalışanlar tarafından merak edilen bir sorudur. Sigortalıların emekli olma hakkına daha erken bir şekilde elde etmelerine sağlayacak uygulamaların bütünü erken emeklilik olarak adlandırılmaktadır. Bu haftaki köşemde erken emekli olma koşulları hakkında bilgiler vereceğim.

 

-DOĞUM BORÇLANMASI-

Sosyal güvenlik reformu ile kadın çalışanlar sigortalı olarak çalışılmaya başlanılan tarihten itibaren üç defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla borçlanılacak sürelerde uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılmaması ve çocuğunun yaşaması şartlarıyla talepte bulunulan sürelere ilişkin doğum borçlanmasından yararlanabilirler. Doğum borçlanması ile kişiler en fazla doğum başına 720 gün toplamda en fazla 3 çocuk yani 2160 günü borçlanabilir.

 

Doğum Borçlanmasından Kimler Yararlanabilir?

  • SGK’lı (4/a) kapsamında çalışan sigortalı kadınlar,
  • Bağ-kur’lu (4/b) kapsamında kendi nam ve hesabına çalışanlar,
  • Kamu kurumlarında (4/c) kapsamında çalışan memurlar,doğum borçlanmasından yararlanabilir.

 

-ASKERLİK BORÇLANMASI-

Askerlik borçlanmasından yararlanmak isteyenler, askerlik hizmetlerini er veya erbaş olarak yerine getirmiş oldukları süreyi gösteren belge veya yedek subay olarak askerlik görevini yerine getirenlerin yedek subay okulu sürelerini gösteren belge ile SGK’ya müracaat etmeleri gerekmektedir.

Ölen kişinin ölüm aylığından faydalanmak isteyen hak sahipleri de borçlanma amaçlı olarak SGK’ya başvurabilirler.

Kişiler askerlik borçlanmasına ilişkin başvurmuş oldukları zaman ki veya geçmişte son yaptığı işte ki sigorta kapsamı dâhilinde (4/a, 4/b, 4/c) sigortalı olarak değerlendirilir. Kişi eğer isteğe bağlı olarak sigortalı ise 4/b kapsamında değerlendirilecektir.

Kişiler askerlik hizmetini ifa ettiklerine dair belgeyi SGK’ya sunduktan sonra 1 ay içerisinde ödenmesi gerekmekte olup, 1 ay içinde ödenmemesi halinde borçlanmadan faydalanılamaz fakat tekrar başvurma hakkı mevcuttur.

Askerlik borçlanmasından faydalanmak isteyen kişilerin askerlik hizmeti sigortaya giriş tarihlerinden önce ise bu süreleri borçlanarak sigorta başlangıç tarihlerini geriye doğru çeker.

 

-YURTDIŞI BORÇLANMASI -

Çalışanlar açısından sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında belirlenen şartların yerine getirilmesi dâhilinde emekli olma hakları mevcuttur. Aynı şekilde yurtdışında bulunan ve çalışma hayatını büyük bir oranda yurtdışında geçiren Türk Vatandaşlarının belirli şartları yerine getirmesi halinde emekli olma şansı tanınmıştır.

Borçlanılacak sürelerde kişilerin Türkiye’de herhangi bir kurumda sigortalı olmamaları şartıyla; Türk vatandaşı ve Türk vatandaşı olarak doğan fakat sonrasında vatandaşlıktan ayrılan kişilerin 18 yaşını doldurduktan sonra Türk vatandaşı olarak yurtdışında geçen ve belgelendirilen hizmet süreleri ve bu sürelere arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen süreler yurt dışı borçlanması kapsamında değerlendirilmektedir.

Yurt dışı borçlanmasında borçlanılacak tutar prime esas asgari ve azamî günlük kazanç arasında seçilecek günlük kazancın % 45'idir. Yani borçlanması yapılacak miktar günlük asgari ücret ile günlük asgari ücretin 7,5 katına kadar olan tutarın % 45’i ile borçlanılacak gün sayısının çarpımı kadardır.

Asgari borçlanma tıtarı 44,15 TL, azami borçlanma tutarı 331,09 TL’dir

 

-KISMİ SÜRELİ ÇALIŞANLAR-

İş kanuna göre kısmi süreli olarak çalıştırılan sigortalıların ay içerisindeki çalışma zamanlarını 30 güne tamamlama hakları mevcuttur. Bu nedenle borçlanılan günler emeklilik prim günü açısından değerlendirilmekte ve ilgili kişilerin erken emekli olabilme hakları doğmaktadır.

Kısmi süreli çalışmalarını borçlanabilecek sigortalılar 25.02.2011 tarihinden itibaren İş Kanuna göre kısmi süreli ya da çağrı üzerine iş sözleşmesi ile çalışan ve kısmi süreli olarak çalıştıkları aylara ait eksik gün nedeni işverence 06-“Kısmi İstihdam” ve 17-“Ev hizmetlerinde 30 günden eksik çalışma” koduyla bildirilenler eksik kalan günlerini borçlanabilecektir.

Kısmi sürelere ilişkin borçlanma tutarı prime esas kazancın alt ve üst sınırları arasında olmak üzere belirlenecek günlük kazancın % 32’sidir. Fakat kısmi süreli çalışan sigortalıların borçlanılacak sürelere ilişkin genel sağlık sigortası primlerinin ödenmiş olması durumunda, genel sağlık sigortası primi ödenmiş bu sürelere ilişkin borçlanma tutarı %20’dir. 

 

-ENGELLİ ÇOCUĞU BULUNANLAR-

SGK (4/a), Bağ-Kur (4/b), Memur(4/c) statüsünde başka birinin sürekli bakımına ihtiyaç duyan engelli çocuğu bulunan kadın çalışanların 01.10.2008’den sonra geçen prim ödeme gün sayılarının 1/4'ü prim gün ödeme sayılarının toplamına eklenir, eklenen süre yaş hadlerinden indirilir.

Başka birinin bakımına ihtiyaç duyan engelli çocuğu bulunanlar bunu SGK tarafından kabul gören bir sağlık kurulu raporu ile belgelendirir.

Engeli bulunun çocuğun vefatı yâda bakıma muhtaçlığın ortadan kalkması halinde ölüm tarihine yâda bakıma ihtiyaç duyulan halin ortadan kalktığını gösteren sağlık kurulu raporu tarihine kadar geçen hizmet süresinin 1/4’ü prim ödeme gün sayısına eklenir ve eklenen süre yaş hadlerinden indirilir.

 

-ERKEN EMEKLİLİKTE DİĞER KOŞULLAR NELER-

  • Engeli bulunan SGK (4/a), Bağ-Kur (4/b), Memur(4/c) statüsünde çalışan kadınların gereken şartları taşımaları dâhilinde erken emekli olma hakları vardır.
  • Erken yaşlanan SGK (4/a), Bağ-Kur (4/b), Memur(4/c) statüsünde çalışan kadınların gereken şartları taşımaları dâhilinde erken emekli olma hakları vardır.
  • Madende çalışanların ve ağır yıpratıcı işte çalışan işçi (4/a) kanunlarca gereken şartları taşımaları dâhilinde erken emekli olma hakları vardır.
  • Memurlar aylıksız olarak geçen izinli oldukları süreleri borçlanabilirler, borçlanma miktarı 15.10.2008 öncesi memurlar olanlar başvuru tarihindeki öğrenim durumu, göreve giriş derecesi, dikkate alınarak değerlendirilirken, 15.10.2008 sonrası memurlar olanlar prime esas asgari ve azami günlük kazanç arasında seçilen tutarın %32’sidir.
  • Avukatların sigortasız olarak geçen avukatlık staj süreleri, doktorların tıpta uzmanlık veya fahri asistanlıkta geçen sürelerini borçlanabilirler.
  • Doktora yapan öğrencilerin sigortasız olarak geçen normal doktora sürelerini borçlanma hakları vardır.
  • Sigortalı olarak çalışmakta iken tutuklanan veya gözaltına alınan ve bu suçtan dolayı beraat edenlerin bu suçtan dolayı tutuklu veya gözaltında geçen sürelerini borçlanabilirler.
  • 12.09.1980 askeri darbe mağdurlarından beraat edenlerin gözaltında veya tutuklukta geçen sürelerini kendilerince veya hak sahiplerince borçlanma imkânları hakkı vardır.
  • Sigortalıların çalışmakta iken yasal ve grev ve lokavt hakkını kullananların bu süreleri grev ve lokavtın bitiminden itibaren 6 ay içinde başvurmaları şartıyla borçlanma hakları mevcuttur.
  • 2020 yılı itibariyle günlük borçlanma tutarı asgari 31,39 TL, azami 235,44 TL’dir.

 

Bu yazı 2123 defa okunmuştur.
YORUMLAR
DİĞER YAZILARI
» Prim Ödeme Süreleri Ertelendi
» Asgari Ücret Desteği devam edecek
» Kısa Çalışma Ödeneği
» KORONAVİRÜS NEDENİYLE KAPANAN İŞYERLERİ NE YAPACAK?
» Genç girişimcilere sigorta prim ve vergi teşviki
» Borçlu Bağ-Kur’lu eşi veya çocuğu üzerinden sağlık yardımı alabilir mi?
» KIDEM TAZMİNATI ALMA YAZISINDA BİR GÜN FARKI
» Vergi İndirimi Belgesi Nedir? 
» Erken Emekli Nasıl Olunur?
» İŞ BAŞI EĞİTİM PROGRAMI
Yazarın tüm yazıları >>>
E-Gazete
Yazarlar
Anket
Hava Durumu
Facebook
Twitter