23 Mart 2019 Cumartesi
Bize Ulaşın
Künye
Lüleburgaz
Kırklareli
Edirne
Tekirdağ
Spor
Güncel Gündem
Resmi İlanlar
YAZARLAR
» son dakika haberler
Lüleburgaz 0°C
YAZAR DETAYI
Fırat ÇALIŞKAN-Sosyal Güvenlik Uzmanı
Kadınların ölüm ve yetim aylığı hakkı
Yazı Tarihi: 12 Aralık 2018 Çarşamba 07:39

Dul ve yetim kadınlara birden fazla aylığın nasıl bağlanacağı konusu, farklı tarihlerde çıkan kanunlar dolayısıyla, kafaları karıştırıyor. Aynı anda hem eşinden hem de anne veya babadan aylık bağlanması, ölen kişilerin sigorta statüsü, ölüm tarihleri ve aylık bağlanacak kişinin hangi statüde çalıştığına veya emekli olduğuna göre değişiyor.

Bu hafta siz değerli okuyucularımı bu kafa karışıklığı yaratan bu konu hakkında bilgilendirmek istedim.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 30 Eylül 2008 tarihinden önce SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı ve bankaların emeklilik sandıkları her biri ayrı kanuna tabi idi. Daha önce, eş veya anne-baba farklı sosyal güvenlik kurumlarına tabi ise aynı anda hem eşten hem de anne – babadan aylık bağlanabiliyordu.

5510 sayılı kanunun yürürlüğe girmesiyle kız çocuklarının aynı anda eş ve anne-babadan dolayı aylık alma imkânı ortadan kalktı. Hem eş, hem de anne-baba 30 Eylül 2008 tarihinden sonra ölmüşse, kız çocuklarının aynı anda ölüm ve yetim aylığı alması mümkün değil. Ancak, eş ya da anne-babadan birisi 1 Ekim 2008 tarihinden önce ölmüş, sigorta statüleri de farklı ise her iki aylığı birden alabiliyor.

 

3 AYLIK BİRDEN ALINABİLİR

Kendi çalışmasından dolayı SSK’dan emekli aylığı alırken, SSK’lı kocasının ölümünden sonra ölüm aylığı bağlanan kadın, Emekli Sandığı’ndan emekli olmuş babasının ölümü üzerine yetim aylığı da alabilir.

Anayasa Mahkemesi 5510 sayılı kanunu, daha önce işe başlayan devlet memurları yönünden iptal ettiği için, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’na tabi olarak işe başlamış olan kişiler ve bunların hak sahipleri bu sınırlamanın dışında tutuluyor. 1 Ekim 2008 tarihinden önce memuriyete başlamış olanlar ile bunların hak sahipleri 5510 sayılı yasadan etkilenmiyorlar.

Dolayısıyla SSK’dan emekli aylığı alan bir kadın, eşi SSK’ya, babası Emekli Sandığı’na tabi olduğu için babasının ölümünden dolayı üçüncü aylığı alma hakkı bulunuyor. Üç aylığı da kesinti olmadan tam olarak alabiliyor.

 

ÇALIŞAN KADININ DURUMU

Kız çocuğu çalışmıyor ve bekârsa bu durumu devam ettiği müddetçe, hangi statüde olursa olsun anne veya babasından dolayı yetim aylığı almaya devam eder, evlendiğinde ise aylığı kesilir.

Kız çocuğu çalışmaya başladığında SSK veya Bağ- Kur’dan bağlanan yetim aylığı kesilir. Eğer yetim aylığını Emekli Sandığı’ndan alıyorsa SSK veya Bağ-Kur statüsünde çalışmaya başladığında aylık kesilmez. Fakat memur olarak bir işte çalışmaya başlarsa Emekli Sandığı’ndan bağlanan yetim aylığı kesilir.

 

BİRDEN FAZLA AYLIK HANGİ DURUMLARDA BAĞLANIYOR

 

  • Anne-baba Emekli Sandığı’na tabi ise ölüm tarihleri ne olursa olsun hem eşten hem anne-babadan iki aylık alınır.
  • Koca Emekli Sandığı’na, anne-baba SSK’ya tabi ise iki aylık bağlanır.
  • Koca Emekli Sandığı’na, anne-baba Bağ- Kur’a tabi ise anne-baba eğer 1 Ekim 1972 – 3 Ekim 2000 veya 8 Ağustos 2001 - 2 Ağustos 2003 tarihleri arasında ölmüşse ve kocasından bağlanan aylığı brüt asgari ücretin altında ise Bağ-Kur maaşını da alır, aksi takdirde ikinci aylığı alamaz.
  • Kocası Emekli Sandığı’na, anne-babası Bağ-Kur’a tabi, anne-babanın ölüm tarihi yukarıdaki tarihlerin dışında ise iki aylık bağlanır.
  • SSK ve Bağ-Kur’lular açısından hem koca, hem de anne-baba aynı sigortaya tabi ise ölüm tarihi ne olursa olsun iki aylıktan birini tercih eder veya fazla olan aylık bağlanır.
  • Anne-baba SSK’lı, koca Bağ-Kur’lu veya tersi durumda ise bunlardan birinin ya da ikisinin 1 Ekim 2008 tarihinden önce ölmüş olması durumunda her iki aylık bağlanır. Hem anne-baba, hem de koca 30 Eylül 2008’den sonra ölmüş ise tercih ettiği aylık bağlanır.
  • Koca SSK’lı, anne-baba Bağ-Kur’lu ve 1 Ekim 1972 - 3 Ekim 2000 veya 8 Ağustos 2001 - 2 Ağustos 2003 arasında ölmüş ise SSK maaşını tam alır. Geliri brüt asgari ücretin altındaysa Bağ-Kur maaşını da alır.

 

ÖLÜM AYLIĞI ALMA KOŞULLARI

 

Sigortalı çalışırken ölmüşse, eş ve çocuklarına ölüm ve yetim aylığı bağlanabilmesi için belli sürede prim bildirme koşulu bulunuyor.

Ölüm aylığı bağlanabilmesi için sadece SSK sigortalıları için öngörülen her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün prim bildirilmiş olması şartında; gerek ölen sigortalı tarafından, gerekse hak sahipleri tarafından yapılan tüm borçlanmalar bu şartların oluşmasında dikkate alınmamaktadır.

Ancak, 1 Ekim 2008 tarihinden önce ölen sigortalıların 900 gün hesabında borçlanılan tüm süreler dikkate alınmaktadır.

Sigortalı Emekli Sandığı veya Bağ-Kur statüsünde ise hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanabilmesi için en az 1800 gün prim bildirimi yapılmış olması gerekiyor.

Eksik günler varsa Emekli Sandığı ve Bağ-Kur’da hizmet borçlanması ve geçmişte borcundan dolayı dondurulan sürelerin ihya edilmesi mümkün.

 

 

 

 

 

Bu yazı 1495 defa okunmuştur.
YORUMLAR
DİĞER YAZILARI
» İSTİHDAM TEŞVİKLERİ -2-
» İSTİHDAM TEŞVİKLERİ -1-
» FAZLA MESAİ ÜCRETİ NASIL HESAPLANIR
» İŞVERENLERE YENİ BİR TEŞVİK
» İHBAR TAZMİNATI
» Malulen Emeklilik ve Engelli Emeklilik
» KIDEM TAZMİNATINDAN GELİR VERGİSİ KESİLMEZ
» İş Kazası Yaşanmayan İşyerlerine Destek Başladı
» YAPILANDIRMASI BOZULANLARA YENİ HAK
» ASGARİ ÜCRET PRİM DESTEĞİ YENİDEN UYGULANACAK
Yazarın tüm yazıları >>>
E-Gazete
Yazarlar
Anket
Hava Durumu
Facebook
Twitter