Haber Yayın Tarihi : 19 Nov 2008
Elif AYTEKİN
Havalar giderek soğurken Kırklareli İl Sağlık Müdürlüğü vatandaşları karbonmonoksit zehirlenmelerine karşın uyardı. İl Sağlık Müdürü Dr. Mehmet Bilgin, karbonmonoksit zehirlenmesinin ölümle de sonuçlanabilen çok ciddi bir zehirlenme olduğunu bildirdi.
Kırklareli İl Sağlık Müdürü Bilgin yaptığı yazılı açıklamada karbonmonoksit zehirlenmesini, belirtilerini, kimlerin daha risk altında bulunduğunu, teşhis ve tedavi yöntemleri ile korunma konusunda vatandaşlara çeşitli önerilerde bulundu. Blgin, açıklamasında şöyle dedi:
"Karbonmonoksit nedir?
Karbonmonoksit kömür, petrol, doğalgaz ve odun gibi yapısında “karbon” bulunan yakıtların tam olarak yanmaması sonucu oluşan ve bu yakıtların yanması sonucu oluşan dumanda yer alan bir gazdır.
Zehirlenme nasıl oluşur?
Yukarıda belirtilen yakıtların kullanıldığı yerlerdeki baca sistemlerinin iyi çekmemesi, yangınlar ve araçların kapalı garajlarda çalıştırılması gibi durumlarla, rüzgarlı ve fırtınalı havalarda karbon monoksit birikimi olabilmektedir. Böyle yerlerde uzun süre kalan kişiler de bu gazı soluduğundan zehirlenmeler ortaya çıkabilmektedir.
Kimler risk altında?
Trafik Polisleri,
İtfaiye Çalışanları,
Kapalı Garajlarda Çalışanlar,
Çelik Endüstrisi Çalışanları,
Boya Temizleme İşlerinde Faaliyet Gösterenler,
Kalorifer Kazanı Dairesinde Çalışanlar ile
Otomobil Tamircileri Meslek Olarak Risk Altındaki Kişilerdir.
Ayrıca, karbon monoksit zehirlenmeleri çocuklar, yaşlılar,kalp hastaları,akciğer hastaları ve anemik hastalar ile gebe kadınlarda daha çok risk teşkil etmektedir.
Nasıl zehirler?
Karbonmonoksit , solunduktan sonra akciğerler vasıtasıyla kana geçer. Kanın, dokulara oksijen taşıyan kısmı olan “hemoglobin” isimli molekülü ile birleşerek “karbon sihemoglobin” olarak ifade edilen bir bileşik oluşmaktadır.
Bundan sonra kan artık hücrelere oksijen taşıyamaz ve zehirlenme belirtileri ortaya çıkar.
Belirtileri nelerdir?
Akut zehirlenmelerde;
Şiddetli Baş Ağrısı,
Güçsüzlük ve Halsizlik,
Baş Dönmesi,
Görmede kayıp,
Unutkanlık,
Bulantı ve Kusma,
Göğüs Ağrısı,
Bayılma,
Dikkat Bozukluğu,
Vücutta Uyuşmalar,
Kronik zehirlenmelerde;
Şiddetli Baş Ağrısı,
Bulantı ve Kusma,
Karın Ağrısı,
Halsizlik ve Sersemlik Hissi,
Uyuşmalar,
Göz kararması,
Unutkanlık,
Huzursuzluk,
Denge Bozukluğu,
Nasıl teşhis edilir?
Karbon monoksit zehirlenmesi ölümle de sonuçlanabilen çok ciddi bir zehirlenme olduğundan, karbon monoksit gazının oluşma ihtimali olan yerlerde bulunan kişilerde yukarıda verilen belirtilerin görülmesi halinde en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Sağlık kuruluşunda olayın nasıl olduğu ve zehirlenen kişinin uğraş alanı gibi bilgiler eksiksiz olarak verilmelidir.
Alınan bu bilgiler ışığında gerekli laboratuar testleri de yapılarak kişinin zehirlenip zehirlenmediğine karar verilmektedir.
Başka hastalıklarla karıştırılabilir mi?
Karbon monoksit zehirlenmesinin, bazı sinir sistemi hastalıkları kalp krizi ve kalp ritm bozuklukları, ilaç ve alkol zehirlenmeleri, depresyon gibi ruhsal problemler ve gıda zehirlenmeleri yanında,karın ve kafa travmaları ile de karıştırılabileceği unutulmamalıdır.
Tedavisi var mı?
Zehirlenmeler konusunda 114 numaralı Ulusal Zehir Danışma Merkezinden bilgi alınabilir.
Zehirlendiği düşünülen kişi hemen temiz havalı bir ortama alınmalı ve derhal bir sağlık kuruluşuna ulaştırılmalıdır. Zehirlenme belirtilerine göre burada gerekli müdahalenin yapılacağı ve tedavilerin uygulanacağı bilinmelidir.
Korunma nasıldır?
Karbonmonoksit zehirlenmeleri esasen basit birtakım önlemlerin alınmasıyla önlenebilen zehirlenmelerdir.
Bu sebeple, aşağıda belirtilen hususlara özellikle uyulmalıdır.
Evlerimizdeki ısıtma sistemlerinin ve bacaların her yıl bakımları mutlaka uzman kişilere düzenli olarak yaptırılmalıdır.
Ev içi ve garaj gibi kapalı alanlarda , bacasız ısıtma araçları kesinlikle kullanılmamalıdır.
Banyo içinde şofben kullanılmamalıdır.
Kapalı garajlarda arabalar çalışır durumda bırakılmamalıdır." |
